Tag Archives: Gedigte

Afrikaapse pêrels innie Paarl

Taalmonument vier Erfenismaand met Blaq Pearl

Ek is ʼn Khoi ʼn San
Ek stap saam die maan – met wild in my hand
En ʼn dans – wat jou sit in ʼn trans
My voorgeslag kon reën maak,
Stories vertel – was woelag!

In aanloop tot Erfenisdag op 24 September 2019, is die Afrikaanse Taalmuseum en -monument (ATM) besonder bly om die kulturele aktivis Blaq Pearl se werk by die monument uit te stal.

Volgens Michael Jonas, ATM direkteur, is die instelling ʼn lewende monument waar daar gedurig ʼn interaksie tussen die struktuur, natuur, besoekers en taalskeppers is. “Ons gee graag aan opkomende skrywers, musikante en digters die kans om hul werk aan ʼn groter gehoor bloot te stel. Die meeste besoekers is nie net baie geïnteresseerd in die geskiedenis van Afrikaans nie, maar ook nuuskierig oor die taal se ontwikkeling en haar jongste skeppende gedaantes aangesien dit nuwe perspektiewe bied op die bestaanswêreld van talle Afrikaanssprekende Afrikane.”

Blaq Pearl (Janine van Rooy-Overmeyer) tree gereeld by musiek- en poësieoptredes op, ook as storieverteller en motiveringspreker. Haar musikale genre omvou Afro/Soul/Hiphop/Jazz/R&B en sy word internasionaal erken vir haar optredes. Sy was onder meer in die rolverdeling van die bekroonde musiekproduksies, Afrikaaps en ‘n Plekkie in die Son. In 2011 is haar debuutalbum, Against All Odds, vrygestel en in 2015 het haar eerste selfgepubliseerde boek, Karadaaa!!! – ‘n versameling van haar poësie, stories en liedjies in Engels en Afrikaans – die lig gesien. In 2016 het sy die musiekproduksie Krotoa van Vandag voltooi, wat sy tot vandag toe nog by skole opvoer. Boonop is haar stigting, Blaqpearl Foundation, aktief besig om die kunste, lewensvaardighede, letterkunde en sport as mediums te gebruik om die veral die Kaapse Vlakte se jeug aan te moedig om weg te breek van die moeilike realiteite en sosiale probleme soos bendes, dwelmmisbruik asook tienerswangerskap en -ouerskap. Een van die projekte behels om meisies musiek-, ontwerp-, storievertel-, skeppende skryf- en dansvaardighede en geleenthede te bied; só leer hulle om te skep en om dit wat hulle skep te bevorder en te verkoop om sodoende hulself finansieel te onderhou.

Die argitek van die monument, Jan van Wijk, het sterk gevoel oor die natuur en daarom word hy vereer deur dié buiteluggalery waar sy as in ’n rots ingemessel is, knus omring deur inheemse olienhout en graniet. ʼn Uitstalling van verskeie opkomende Afrikaanse skrywers word elke paar maande in dié galery se uitstalkaste van herwonne hout en glas aangebied om hiermee op die monument se kulturele én natuurlike aspekte te fokus.

Die publiek kan Blaq Pearl se uitstalling vanaf 1 September tot eind Desember 2019 in die Groen Galery besigtig. Die monument, wat ook die beginpunt van die Paarl se Boomroete is, is daagliks oop van 08:00 tot 17:00. Toegang is R40 vir volwassenes, R10 vir SA studente/pensionarisse en R5 vir kinders (gratis onder ses jaar). Oudiogidse in verskeie tale asook gratis begeleide toere is beskikbaar en die monument bied ook ’n speelpark vir kinders, staproetes en ’n heerlike restaurant.

Vir navrae oor die monument of om meer te wete te kom oor die talle gewilde geleenthede en afslagpryse, besoek www.taalmonument.co.za of www.facebook.com/afrikaansetaalmonument. Kontak die ATM op 021 863 0543/ 872 3441 of stuur ʼn e-pos na admin@taalmonument.co.za. Meer oor Blaq Pearl se stigting is te siene by www.blaqpearlfoundation.org.za

Werkswinkel oor die skryf van gedigte

Negentien mense het verlede maand ʼn genotvolle poësiewerkswinkel by die Afrikaanse Taalmuseum en -monument (ATM) met digkunskenner prof Bernard Odendaal bygewoon. Danksy die ATKV-Skryfskool van die Noordwes-Universiteit en die LW Hiemstra Trust se steun, kon die ATM boonop tien leerders van drie plaaslike hoërskole identifiseer om die werkswinkel gratis ter viering van Jeugdag 2019 by te woon. Verskeie aspekte van digkuns is bespreek en daar was ook ʼn praktiese afdeling waarin daar aan deelnemers se gedigte geskaaf is. Meer opwindende geleenthede by die ATM is te sien by www.taalmuseum.co.za/eersdaagse-geleenthede/

Megan Adendorf (links), ’n leerder van New Orleans Sekondêr Paarl, en Sophia Oliphant het die Taalmonument se poësiewerkswinkel op 15 Junie 2019 bygewoon.

 

Laat jou gedig die lig sien

Taalmonument bied genotvolle werkswinkel; borg ook plaaslike leerders ter ere van Jeugdag

Vir diegene wat dalk soms ʼn bietjie dig voel as hulle pen op papier of vinger op sleutelbord plaas om ʼn gedig op te tower, bied die Afrikaanse Taalmuseum en -monument (ATM) in die Paarl weereens ʼn poëtiese oplossing: ʼn werkswinkel op Saterdag, 15 Junie 2019, met digkunskenner prof Bernard Odendaal. Nie net vorm dit deel van die monument se Jeugdagherdenkinge nie, maar deelnemers se beste Afrikaanse gedigte sal vir die Groen Galery-uitstalling by die monument oorweeg word.

Die genotvolle dag, aangebied in samewerking met die ATKV-Skryfskool van die Noordwes-Universiteit en die LW Hiemstra Trust, sal verskeie aspekte van digkuns bespreek asook ʼn praktiese afdeling waarin daar aan deelnemers se gedigte geskaaf sal word. Aangesien die werkswinkel gemik is op belangstellendes wat reeds dig, maar kundigheid oor hoe om hul gedigte beter en treffender te maak wil opdoen, word hulle aangemoedig om een van hul gedigte saam te bring. Odendaal, die direkteur van die ATKV-Skryfskool, is ’n deskundige op die gebied van die Afrikaanse digkuns en self ’n gepubliseerde digter, liedteksskrywer en essayis.

Van die vrae wat onder die loep geneem gaan word, is:

  • Waarom skryf ons as mense gedigte?
  • Wat onderskei gedigte van byvoorbeeld prosawerk? Met ander woorde, watter kommunikasiewyses en skeppingsmiddele is in die besonder van toepassing by die skryf van poësie?
  • Verskil liedtekste en gedigte enigsins van mekaar?
  • Op grond waarvan kan ’n mens die kunsgehalte van ʼn gedig bepaal?

Die werkswinkel vind in die konferensielokaal van die Taalmonument in Gabbema Doordriftstraat op Paarlberg vanaf 09:00 tot 16:00 plaas. Dit kos slegs R150 per persoon, wat ʼn gratis besoek aan die monument asook koffie/tee, soetgoed en ʼn heerlike middagete insluit. Plekke is beperk, dus bespreek asseblief vroegtydig by Jeffrey Pietersen op 021 872 3441 of bemarking2@taalmuseum.co.za om deelname te verseker. Ter ere van Jeugdag, gaan die ATM ook 10 belowende Drakenstein-leerders borg om die dag gratis by te woon.

Naas opwindende musiek- en ander geleenthede, bied die ATM jaarliks ʼn reeks kursusse en werkswinkels aan wat fokus op die ontwikkeling van basiese vakkundige vaardighede. Vanjaar se program sluit onderwerpe soos boekherstelwerk, museumbewaring en stersirkelsfotografie in. Voorstelle vir bykomende werkswinkels word verwelkom. Sien www.taalmonument.co.za vir meer en volg hulle op Facebook, Twitter en Instagram. Meer oor die ATKV-Skryfskool by http://humanities.nwu.ac.za/af/atkv-creative-writing/oor-ons